Site içi arama facebook
MAKALELER / KIŞ LASTİĞİ GENELGESİ VE SIKÇA SORULAN SORULAR
 
  
« Geri

KIŞ LASTİĞİ GENELGESİ VE SIKÇA SORULAN SORULAR

SORU: Kış Lastiğinin Yaz lastiğinden farkı nedir?

Yaz lastiklerinin malzemesi 7 °C’ın altındaki sıcaklıklarda sertleştiği için yola tutunması azalmaktadır.Kış lastiklerinin ise, özel profillerinin yanısıra, üretildikleri Silica esaslı malzeme daha yumuşaktır ve 7 °C’ın altındaki soğuk hava şartlarında kuru asfalt, kar ve buzda tutunmayı artırmaktadır.

SORU: Bir lastiğin Kış Lastiği olup olmadığı nasıl anlaşılır?

Kış Lastiği ile ilgili RMA (Rubber Manufacturers Association) ve ASTM şartlarını sağlayan lastikler yukardaki sembolü kullanabilirler. "Bu sembolü taşıyan lastikler Kış Lastiğidir" diyebiliriz.

SORU: M+S Kış Lastiği nedir?

FREN özelliğinin yanında ÇEKİŞ özelliği de artırılmış Kış Lastiği ’dir. RMA (Rubber Manufacturers Association)’un tanımlamasına ve ASTM ’nin test metoduna göre kış şartlarını temsil eden kaygan bir yolda yapılan çekiş kuvveti testinde "referans lastiğin" çekiş kuvvetinden en az %10 daha fazla çekiş kuvveti sağlayan lastikler Kış Lastiği sembolünün yanında M+S veya M S veya M/S işaretleri taşıyabilmektedirler. Aşağıdaki sembolleri birarada taşıyan lastiklere " M+S Kış Lastiği " diyebiliriz:

M+S

SORU: Kar Lastiği var mıdır?

HAYIR!

Her ne kadar İngilizce konuşulan ülkelerde, örneğin ABD’de, isim olarak "Snow Tyre" kullanılsa da "Kar Lastiği" diye ayrı bir Lastik sınıfı yoktur. Kış Lastiği yerine "Kar Lastiği" denilmesi doğru değildir. Kış Lastiğine "Kar Lastiği" yakıştırması "sadece kar üzerinde kullanılabilen" veya "kar üzerinde Kar Zinciri kullanılmasını gerektirmeyen" gibi yanlış anlamalara neden olmaktadır.

Öte yandan bazı, genellikle ucuz, Kış Lastiği markalarının kar üzerindeki sonuçlarının diğer rakip markalardan daha iyi, fakat kuru ve ıslak yolda belirgin şekilde kötü olması, bu zayıflığı olan lastiklerin "Kar Lastiği" olarak satılması bir "Pazarlama Stratejisi" olarak da değerlendirilebilir.

SORU: Otomobiller ve Hafif Ticari Taşıtlar için önerilen M+S "Dört Mevsim Lastiği" nedir?

"Dört Mevsim Lastiği" olarak da bilinen M+S lastikleri ( M = Mud = Çamur S = Snow = Kar ) Çamur ve Kar üzerinde daha iyi sonuç almak için üretilmiş, ancak bu ek özelliklerinin standardı olmayan lastiklerdir. Bu harfleri taşıyan lastiklerin hangi şartları sağladığı belli değildir. Yolüstü ve Yoldışı şartlarda gitmesi beklenen 4x4 SUV araçların fabrika çıkışı lastikleri genellikle M+S lastikleridir.

SORU: Otomobiller ve Hafif Ticari Taşıtlar için önerilen M+S "Dört Mevsim Lastiği" Kış Lastiği sayılır mı?

HAYIR!

M+S lastikleri ancak Kış Lastiği sembolünü taşıyorsa M+S Kış Lastiği olarak değerlendirilebilir. Kış lastiği sembolünü taşımayan M+S lastiklerinin kar üzerinde fren mesafelerinin yaz lastiklerinden daha kısa , ancak kış lastiklerinden daha uzun olduğu saptanmıştır. "Kış Lastiği" sembolünü taşımayan M+S "Dört Mevsim Lastikleri" nin kışın iyi bir Kış Lastiği , yazın da iyi bir Yaz Lastiği olamayacağı mutlaka bilinmelidir. Öte yandan 27.11.2012 tarihli "Kış Lastiği Genelgesi"nde Otomobil ve Hafif Ticari Taşıtların Kış Lastiği tanımında M+S işaretiyle birlikte Dağ içinde Kar Tanesi şartı vardır.

SORU: Kamyon, Otobüs, Tanker, Yar-römork ve Römorklar için önerilen "M+S Lastiği" Kış Lastiği sayılır mı ?

EVET!

AB ülkelerinde "Kış Lastiği" tanımı henüz yoktur ve herhangi bir test koşulu olmayan M+S logosu kullanılır. Lastik üreticileri ve bağlı oldukları birlikler, kendi test metodlarına göre geliştirip ürettikleri Ağır Taşıt tipi Kış Lastiklerini listeler halinde yayınlarlar. Öte yandan 27.11.2012 tarihli "Kış Lastiği Genelgesi"nde Ağır Ticari Taşıtların Kış Lastiği tanımında sadece M+S işareti şartı vardır.

SORU: Kış lastiğinin sadece çekiş olan tekerleklere takılması yeterli midir?

HAYIR !

Kış lastikleri dört tekerleğe de takılmalıdır, çünkü aracın en kısa mesafede durması hareket edebilmesinden daha önemlidir. İyi bir fren performansı ve kararlılık için 4 tekerlekte de Kış Lastiği şarttır.

SORU: Karayolları Trafik Kanununda Kış Lastiği tanımı var mıdır?

HAYIR !

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nda "Kış Lastiği" yer almamaktadır.

SORU: Hangi resmi veya özel araçlar öncelikle Kış Lastiği takmalıdır?

Kışın sıcaklığın 7 °C’ın altında geçtiği yerlerde Ambulans, İtfaiye, Belediye araçları, Polis ,Jandarma, Okul servisi, Taksi gibi görev araçlarına ve tabii ki Şehiriçi- ve Şehirlerarası Yolcu Otobüslerine kar yağmadan, yollar buz tutmadan , henüz kışın başında iken Kış Lastiği takılmalıdır. 27 Kasım 2012 tarihli genelgeye göre bu araçların 1 Aralık - 1 Nisan arası Kış Lastiği takmaları zorunludur.

SORU: Kış Lastiği takılı araçların Kar Zinciri bulundurmaları gerekli midir?

EVET ! ZORUNLUDUR !
Karayolu Trafik Kanunu ve ilgili Karayolu Trafik Yönetmeliği gereği
Karlı ve buzlu yollarda "bir takım Kar Zinciri bulundurulması" zorunludur.
Bu zorunluluk Yaz veya Kış Lastiği takmış tüm araçlar için geçerlidir.

SORU: Trafik Denetimi sırasında araçta Kış Lastiği takılı olduğunun daha kolay anlaşılması için ne yapılabilir?

Kolay teşhis için Kış Lastiği logosu çıkmaz beyaz kalem ile boyanabilir.

s               s                s

SORU: Kış Lastiği takılı dört tekerden çekişli (4x4) araçların Kar Zinciri bulundurmaları gerekli midir?

EVET ! ZORUNLUDUR !
Karayolu Trafik Kanunu ve ilgili Karayolu Trafik Yönetmeliği gereği
Karlı ve buzlu yollarda "bir takım Kar Zinciri bulundurulması" zorunludur.
Bu zorunluluk Yaz veya Kış Lastiği takmış , 4x4’ler dahil, tüm araçlar için geçerlidir.

SORU: Yeni Kış Lastiği takıldıktan sonra nelere dikkat edilmelidir?

Yeni Kış Lastiği takıldıktan sonra;
- Kuru yol üzerinde 200 - 300 km "Yüzey Alıştırması" yapılması,
- "Yüzey Alıştırması" sırasında yüksek hızlara çıkılmaması, ani fren yapılmaması, dönemeçlere hızlı girilmemesi,
- "Yüzey Alıştırması" yapılmadan Kar üzerinde kullanılmaması,
gereklidir.

"Yüzey Alıştırması" yapılması gereğinin nedeni Kış Lastiği üretim sürecinde lastiğin lamellerinin kalıptan kolay ayrılabilmesi için Silica bazlı bir "Kalıptan ayırma yağı" kullanılması ve bu yağın lastiğin istenen tutunmayı sağlayabilmesi için temizlenmesi gereğidir. Geniş tabanlı Kış Lastikleri için "Yüzey Alıştırması" süreci daha da önemlidir.

SORU: Lastiğin "Yük Sınıfı" nedir?

Bir lastiğin taşıyabileceği yükü (kg) gösterir.

Araç üreticisi çeşitli emniyet faktörlerini de gözönüne alarak ürettiği araca takılacak lastiklerin "Yük Sınıfı" nı belirler. Bir araca sonradan Standart Lastiğin "Yük Sınıfı" nın altında lastik takılamaz.

SORU: Lastiğin "Hız Sınıfı" nedir ?

Bir lastiğin kullanılabileceği en yüksek hızı (km/h) gösterir.

Hız sınıfı ( Speed Index – SI ) N P Q R S T U H V W Y ZR
İzin verilen hız (km/h) 140 150 160 170 180 190 200 210 240 270 300 >240

Araç üreticisi çeşitli emniyet faktörlerini de gözönüne alarak ürettiği aracın üzerindeki lastiklerin " Hız Sınıfı"nı belirler.

Bir araca sonradan Standart Yaz Lastiğinin "Hız Sınıfı"nın altında ;

- Yaz Lastiği takılamaz,

- Kış Lastiği takılabilir , ancak bu durumda, kilometre göstergesine yapıştırılacak bir çıkartma ile Sürücü uyarılmalıdır.

SORU: Kış Lastiği takarken yaz lastiğinden farklı (Ölçü, Hız ve Yük Sınıfı ) bir lastik takılabilir mi?

Araç üreticisinin önerdiği ve standart yaz lastiğinin özelliklerine sahip Kış Lastiği takılmalıdır. Ancak üretici tarafından tavsiye verilmemişse ;

- Çapı aynı ancak genişliği daha az olan kış lastikleri kullanılabilir.

- Yük Sınıfı kesinlikle aynı olmalıdır.

- Hız sınırı daha düşük bir Kış Lastiği kullanılacaksa , Kış Lastiğinin bu düşük hız sınırından dolayı ,sürücü kilometre göstergesine yapıştırılacak bir çıkartma ile uyarılmalıdır.

SORU: Yaz lastiğinden düşük Yük Sınıfı olan bir Kış Lastiği takılabilir mi?


KESİNLİKLE HAYIR !
Çünkü, fabrika çıkışı araca takılan yaz lastiğinden daha düşük Yük Sınıfı olan bir Kış Lastiği, araç fazla yük taşımasa bile teknik açıdan büyük bir risk taşımaktadır. Bir kaza sonrası Bilirkişi veya Sigorta Ekspertizi incelemesi sırasında bu saptanırsa lastiği takan servis sorumlu tutulur ve sigorta tazminatı ödenmez.

SORU: Lastikler için 4 X 4 X 4 kuralı nedir?

4 X 4 X 4: Dört lastiğin dördü de aynı Marka / Model / Aşınma da olmalıdır.
4 X 4 X 4: Dört lastiğin dördü de 4 yıldan yaşlı olmamalıdır.
4 X 4 X 4: Dört lastiğin profil derinliği 4 mm den az olmamalıdır.

SORU: Türkiye’de "Kış Lastiği Zorunluluğu" Mevzuatı ne durumdadır ?

8 Kasım 2012 tarihli Resmi Gazetede yayınlanan bir yönetmelik değişikliğine göre Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığı, otomobiller dışındaki tüm yolcu ve yük taşımada kullanılan araçlara her yılın 1 Aralık-1 Nisan tarihleri arasında Kış Lastiği takma zorunluluğu getirdi.

SORU: "Kış Lastiği Zorunluluğu" kapsamı dışında kalan özel otomobil sahipleri 1 Aralık 2013 itibariyle ne yapmalıdır?

Özel otomobil sahipleri, takılması henüz zorunlu olmadığı halde, kazaları azaltacak bir Risk Yönetimi unsuru olduğu için Kış Lastiğini tercih etmelidir.

"KIŞ LASTİĞİ RİSK YÖNETİMİDİR"

SORU: Özel Otomobillerde de Kış Lastiği Zorunluluğu için hangi mevzuat veya kanunlarda değişiklik yapılması gereklidir?

2918 Sayılı Karayolu Trafik Kanunu’nda "1 SAYILI CETVEL / ARAÇLARDA BULUNDURULMASI GEREKEN TEBHİZAT İLE BUNLARIN NİTELİKLERİNİ GÖSTEREN CETVEL üzerinde "Kış Lastiği" tanımı ve kullanma şartları getirilmelidir.

SORU: Kış Lastiği seçiminde nelere dikkat etmelidir ?

1) Araç üreticisinin önerdiği ;
- Kış lastiği markası ve Tipi
- Ölçü , Yük sınıfı ve Hız Sınıfı takılmalıdır.
Bu bilgiler Kullanıcı El Kitabı veya araç üzerinde bulunmaktadır.
Aracın Yetkili Servisleri de bu konuda bilgi verebilir.

2) Araç üreticisi tarafından Kış lastiği markası ve Tipi önerisi verilmemişse, seçilecek Kış Lastiğinin aracın üzerindeki
Standart Yaz Lastiği ile aşağıdaki özellikleri aynı olmalıdır ;
- Ölçü : Genişlik (mm) / Profil (%) X Jant çapı ( inç)
- Yük sınıfı : Load Index
- Hız sınıfı : Speed Index

3) Aşağıdaki durumlarda Standart Yaz Lastiği ile farklı özelliklere onay verilebilir:
- Çapı aynı ancak genişliği daha az olan Kış Lastiği kullanılabilir.
- Yük Sınıfı kesinlikle aynı olmalıdır.
- Hız Sınıfı daha düşük bir Kış Lastiği kullanılacaksa sürücü,
Kış Lastiğinin bu düşük Hız Sınıfından dolayı , kilometre
göstergesine yapıştırılacak bir çıkartma ile uyarılmalıdır.

4) Seçilen Kış Lastiğinin mutlaka;
- Üzerinde "Kış Lastiği" işaretinin olması,
- Üretim Yılı ve Ayının kontrol edilmesi ,
- Garanti şartlarının öğrenilmesi,
- Aracın tüm tekerleklerine takılması gerekir. ( 4 x 4 x 4 kuralı)

5) Kış Lastiklerinin çeşitli otomobil dergileri veya kuruluşlar tarafından yapılmış testlerdeki sonuçları , fiyatlarının yanında, aşağıdaki önem sırasına göre gözönüne alınmalıdır:
- Kuru yolda fren
- Islak yolda fren
- Karda Fren
- Karda Çekiş
Kış Lastikleri kışın, kardan çok kuru ve ıslak zeminlerde
kullanılmaktadır . Sadece kar üzerinde iyi sonuç veren , kuru yolda
kötü sonuçlar veren "Kar Lastiği" iyi bir Kış Lastiği olamaz.

6) En iyi Kış Lastiği; - Karda Fren ve Çekiş yönünden yeterli ,
- Kışın kuru ve ıslak zemindeki performansı, yazın Yaz Lastiğinin
kuru ve ıslak zemindeki performansına en yakın sonuç veren
lastiktir.

7) 1 Kasım 2012 itibariyle devreye girmiş olan "Lastik Etiketi"
- uygulamasına göre 1 Temmuz 2012 tarihinden sonra üretilen lastiklerin üzerinde lastiğin üç temel özelliğini derecelendiren bir etiket olma zorunluluğu vardır: (A:en iyi G:En kötü)
- Yuvarlanma Direnci (Yakıt Tüketimi) : A,B,C,D,E,F,G
- Islak yolda tutunma ( Fren mesafesi) : A,B,C,D,E,F,G
- Gelecekteki mevzuatlara göre Gürültü: )Düşük ))Sağlıyor )))Yüksek

"Lastik Etiketi" yardımıyla iyi Kış Lastiği seçimi;
- Yuvarlanma Direnci (Yakıt Tüketimi) : C - E arasında
- Islak yolda tutunma ( Fren mesafesi) : C
- Gelecekteki mevzuatlara göre Gürültü: )) Sağlıyor

SORU: 27 Kasım 2012 tarihinde yayınlanan "Kış Lastiği Genelgesi" neleri içeriyor ?

Ulaştırma , Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığı (UDHB) tarafından 27 Kasım 2012 tarihinde "Kış Lastiği ve Uygulamalarına İlişkin 2012/KDGM - 07/DENETİM numaralı Genelge" yayınlanmıştır.

Bu genelgeyle Kış Lastiği tanımı yapılmış ve araç sınıflarına göre uygulamanın nasıl yapılması gerektiği açıklanmıştır.

SORU: 27 Kasım 2012 tarihli ve 10 Aralık 2012 tarihindeki değişiklikle "Kış Lastiği Genelgesi"ne göre Hafif Ticari Araçlar için Kış Lastiği tanımı nedir?

Dağ içinde Kar Tanesi ve (M+S) işaretleri Minibüs, A belgeli Otomobil ve Kamyonet türü Hafif Ticari Araçların lastiklerinin yanaklarında aranır.

SORU: 27 Kasım 2012 tarihli ve 10 Aralık 2012 tarihindeki değişiklikle "Kış Lastiği Genelgesi"ne göre Ağır Ticari Araçlar için Kış Lastiği tanımı nedir?

(M+S) işareti Kamyon, Tanker, Otobüs, Yarı-römork ve römork türü Ağır Ticari Araçların lastiklerinin yanaklarında aranır.

SORU: 27 Kasım 2012 tarihli "Kış Lastiği Genelgesi"ne göre Çivili Lastikler "Kış lastiği" sayılacak mı?

Evet! Ancak lastiklerin üzerinde aranacak işaretler tanımlanmamıştır.

SORU: 27 Kasım 2012 tarihli "Kış Lastiği Genelgesi"ne göre hangi ticari araçların tüm tekerleklerinde Kış Lastiği takılı olması gereklidir?

Minibüs, A belgeli Otomobil ve Kamyonet türü Hafif Ticari Araçların ve Yarı-römork ve römork türü Ağır Ticari Araçların tüm tekerleklerinde Kış Lastiği takılı olması gereklidir.

SORU: 27 Kasım 2012 tarihli "Kış Lastiği Genelgesi"ne göre Kış Lastiği Zorunluluğu hangi yollarda denetlenecektir?

Sadece Şehirlerarası yollarda, UDHB’nın Yol Kenarı Denetim İstasyonlarında ve Trafik Polisi/Jandarması denetimlerinde.

SORU: 27 Kasım 2012 tarihli "Kış Lastiği Genelgesi"ne göre Kış Lastiği Zorunluluğu Şehiriçinde hangi şartlarda uygulanabilecek?

Şehiriçinde Ticari taşıtlarda Kış Lastiği o ilin valiliği tarafından zorunlu tutulabilecek.

SORU: 27 Kasım 2012 tarihli "Kış Lastiği Genelgesi"ne göre Kış Lastiği Zorunluluğu hangi tarihler arasında uygulanacaktır?

Şehirlerarası yollarda 1 Aralık - 1Nisan tarihleri arasında uygulanacaktır. Bu tarihler şehirlerarası yollar için UDHB, şehiriçi yollar için de valilikler tarafından değiştirilebilecektir.

SORU: 27 Kasım 2012 tarihli "Kış Lastiği Genelgesi"ne göre Kış Lastiği Zorunluluğu hangi illerde uygulanacaktır?

Tüm Türkiye’de Şehirlerarası yollarda uygulanacaktır. Yol Kenarı Denetim İstasyonları iklim şartlarına göre uygulama yapacaklardır.

SORU: Kış Lastiğinde Diş (Profil) Derinliğinin önemi nedir?

Kış Lastiğinde Diş (Profil) Derinliği fren mesafesini kısaltmaktadır. Lastiklerde Diş (Profil) Derinliği yasal sınırı 1.6mm iken, Avusturya’da 4mm , İsveç’te ağır taşıtlarda 5mm şartı vardır.

SORU: 27 Kasım 2012 tarihli "Kış Lastiği Genelgesi"ne göre Kış Lastiği Diş (Profil) Derinliği en az ne olmalıdır?

Genelgede bu konuda bir sınır ya da bilgi yoktur.

SORU: 27 Kasım 2012 tarihli "Kış Lastiği Genelgesi"ne göre Kış Lastiği Zorunluluğu hangi otomobillerde uygulanacaktır?

Sadece "Karayolu Taşıma Yönetmeliği" uyarınca "A" türü yetki belgelerine kayıtlı Otomobillerde uygulanacaktır.

SORU: Motorlu Ağır Ticari Taşıtlarda (Kamyon ve Otobüslerde sadece çekişin olduğu tekerleklerde M+S Lastiği istenmesi yeterli midir?

HAYIR !

- İki dingili bir araçta tek çeker dingil.................... 11t/18t = % 61
- Üç dingili bir araçta tek çeker dingil.................. 9.5t/25t = % 38
- Dört dingilli bir araçta tek çeker dingil.............. 9.5t/32t = % 30
- Beş dingilli bir katarda tek çeker dingil...............11t/40t = % 27.5 paya sahiptir.

Tek başına çekişin olduğu tekerleklere M+S Lastiği istenmesi;

- kaygan yollarda fren mesafesinin uzamasına,
- dingiller arası fren uyumunun bozulmasına,
- Çekici-Römork ikilisinde sorunlara yol açacağı açıktır.

Aşağıda bu konuda yapılmış bir test sonucu yayınlanmıştır. Toplam ağırlığı 12ton olan boş katar ile kar üzerinde 50km/h hızda fren testi yapılmış, çeker dingilde M+S takılı olan katar 39.7m’de dururken, tüm tekerlerinde Kış Lastiği takılı olan katar 30.2m’de durmuştur:

SORU: 27 Kasım 2012 tarihli "Kış Lastiği Genelgesi" 10 Aralık 2012’deki değişiklikten sonra Orta Avrupa ülkelerindeki benzer düzenlemeler ile karşılaştırılacak olursa ne seviyededir?

- Motorlu Ağır Ticari Taşıtlarda; aynı seviyede,
- Yarı-römork ve Römorklarda; aynı seviyede,
- Hafif Ticari taşıtlarda; aynı seviyede
Sonuç olarak; (Otomobiller ve Lastik Diş Derinliği hariç) aynı seviyede olduğu değerlendirilebilir.

SORU: 27 Kasım 2012 tarihli "Kış Lastiği Genelgesi"ne ve 10 Aralık 2012’deki değişikliğe göre 1.12.2014’den itibaren Yarı-römork ve römorklarda tüm tekerleklerde M+S Lastiği istenmesi doğru mudur?

EVET !

Çekiciyle Römork arasındaki fren uyumunun sağlanması açısından, tüm katarın ağırlığının % 60’ını taşıyan Yarı-römorkun tekerleklerinde M+S Lastiği olması son derece yararlıdır.

- Beş dingilli bir katarda tek çeker dingilde M+S ...11t/40t = % 27.5
- Beş dingilli bir katarda dört dingilde M+S.............33t/40t = % 82.5

Öte yandan Çekicilerde ESP (Elektronik Stabilite Programı) ve Yarı-römorklarda da EBS (Elektronik Fren Sistemi) RSS (Devrilme Önleyici Sistem) yaygınlaşmaktadır. Bu sistemler dönemeçlerde Yarı-römork frenlerine müdahale etmekte ve fren yaptırmaktadır.

Bu müdahalelerin başarılı olabilmesi için de Yarı-römork tekerleklerinde M+S Lastiği olması gereklidir.

Makaleyi .pdf formatında indirmek için tıklayınız

« Geri
kislastigi.com © 2014, Tüm hakları saklıdır. İzinsiz alıntı yapılamaz, kopyalanamaz.
Designed By: OrBiT